Giải thích sơ lược qua vài hình ảnh mà bạn Tâm Hoa hỏi để hiểu thêm trong nghi thức cúng Quá đường

     1- Hình mà bạn Tâm Hòa gởi hỏi (xem ảnh)  đó  là chư Tăng đang cúng Quá đường ( thọ trai, hay nói dễ hiểu là dùng cơm trưa).

Hình bạn gởi không rõ nét lắm nên Nhuận Thường tiện tay vẽ minh họa thêm cho bạn dễ hiểu:

Minh họa 1

Khi cúng quá đường, quý Thầy dùng tay trái bắt ấn Tâm sơn (3 ngón tay: Cái, trỏ, út duỗi thẳng giữ bát cơm, trên bát cơm có cắm cái muỗng), tay phải kiết ấn Tam Muội, rồi dâng lên ngang trán, đồng tụng bài cúng dường (xem minh họa 1).
Bạn T.Hòa nên tìm đọc thêm những bài viết về Nghi thức cúng Quá đường sẽ rõ và đầy đủ hơn.

     2 - Bạn miêu tả trong buổi cúng qua đường có một vị thầy tay trái nâng chung nước, tay phải bỏ vài hạt cơm vào chung nhỏ rồi bắt ấn…

Xin trả lời: đó là phần cúng Xuất sanh:

Minh họa 2

Vị Thầy đặt cái chung nhỏ trong lòng bàn tay trái, tay kia gắp 7 hạt cơm ( xem minh họa 2)  bỏ vào chung nhỏ (có đựng nước trong), sau đó quyết ấn cam lồ rồi thầm đọc:

"Pháp lực bất tư nghì. Từ bi vô chướng ngại. Thất liệp biến thập phương. Phổ thí châu sa giới. Án độ lợi ích tá ha."

Nghĩa là: “Pháp lực khó nghĩ bàn, từ bi vô giới hạn, bảy hạt biến mười phương, biến khắp cõi vô biên”. Do nguyện lực của thần chú của Phật và sự nhất tâm của người cúng mà bảy hạt cơm kia sẽ biến thành thức ăn thiện lành khiến cho loài Đại Bàng ăn no đủ.

Sau đó vị sư đưa cái chung cho chú Tiểu ( hay còn gọi là chú Điệu) đem ra ngoài sân để cúng Đại Bàng ( tức cúng thức ăn cho loài chim Đại Bàng):

Minh họa 3

Chú Tiểu dùng tay trái bắt ấn Tâm sơn, nâng cái chung dâng lên gần ngang mày, tay phải kiết ấn Tam Muội( xem minh họa 3) và đọc:

"Ðại Bàng Kim Xí Ðiểu, Khoáng dạ quỷ thần chúng, La sát quỷ tử mẫu, Cam lồ tất sung mãn. Án mục đế tóa ha"

(dịch nghĩa: Chim đại bằng cánh vàng, chúng qủy thần đồng rộng, mẹ của quỷ La sát, cam lộ no đủ cả.)

     3- Hình ảnh này ( hình dưới)  là trước khi dùng cơm chư Tăng nâng bát cơm lên ngang trán và thầm đọc…

đọc câu: "Chấp trì Ứng khí, đương nguyện chúng sanh, thành tựu pháp khí, thọ thiên nhân cúng. Án chỉ rị chỉ rị phạ nhật ra hồng phấn tra".

(dịch nghĩa: Tay bưng bát cơm, nguyện cho chúng sanh, Pháp thí thành tựu, nhận trời người cúng dường) 

- Nhân tiện xin nói thêm là ...Sau đó quý Thầy gắp ăn ba miếng cơm trắng ( chỉ vài hạt)  nguyện thầm:

1.Nguyện đoạn nhất thiết ác. (Nguyện dứt tất cả điều ác)

2. Nguyện tu nhất thiết thiện.( Nguyện làm tất cả điều lành)

3.Thệ độ nhất thiết chúng sanh. (Nguyện độ tất cả chúng sanh). 

Và quán tưởng đến 5 điều (gọi là Ngũ quán):

"Nhất kế công đa thiểu, lượng bỉ lai xứ.

Nhị thổn kỷ đức hạnh, toàn khuyết ứng cúng.

Tam phòng tâm ly quá, tham đẳng vi tông.

Tứ chánh sự lương dược, vị liệu hình khô.

Ngũ vi thành đạo nghiệp, ưng thọ thử thực."

     Dịchnghĩa:
Thứ nhứt: Con xin biết ơn người đã phát tâm cúng dường, sửa soạn những thức ăn này.
Thứ hai: Con nguyện nổ lực tu học, trao dồi giới hạnh để xứng đáng thọ dụng những thức ăn này.
Thứ ba: Trong khi ăn, con nguyện từ bỏ lòng tham dục, tham ăn.
Thứ tư: Con quán chiếu những thức ăn này như những vị thuốc, để cho thân thể con khỏi bệnh tật.
Thứ năm: Con nuôi dưỡng chánh niệm, để thành tựu đạo nghiệp giải thoát giác ngộ, con thọ dụng những thức ăn này. 

     Bạn Tâm Hòa có thấy là trong buổi ăn trưa của quý Thầy thật ý nghĩa không?. Mình đọc những câu quán tưởng:  "Con xin biết ơn người đã phát tâm cúng dường, sửa soạn những thức ăn này..."  thấy thật là thấm thía. Chúng ta đừng lười biếng để mặc cho tâm mình buông lung rong ruổi... mới có thể " xứng đáng thọ dụng"  thức ăn của đàn na tín thí.

  Chúc bạn luôn tinh tấn

* Bài & vẽ minh họa: NHUẬN THƯỜNG